De risico’s en nadelen van barefoot schoenen (en hoe je ze voorkomt)
Het grootste risico van barefoot schoenen is overbelasting door een te snelle overstap. Met een rustige opbouw wennen de meeste mensen zonder klachten. Bij bepaalde voetaandoeningen en op werkplekken met scherpe voorwerpen zijn ze minder geschikt.
Risico’s van barefoot schoenen in één overzicht
Per risico zie je waar je het aan herkent en hoe je het voorkomt of beperkt.
| Risico | Waar merk je het aan? | Zo voorkom of beperk je het |
|---|---|---|
| Overbelasting | Stijve kuiten, pijn in de achillespees, onder de voetzool of midden op de voet | Draagtijd per week langzaam opbouwen, rustdagen inplannen |
| Voetaandoening | Diabetes, reuma of herstel na een voetbreuk | Eerst overleggen met je behandelaar, eventueel een dikkere zool |
| Onveilige werkplek | Scherpe voorwerpen, zware lasten, werken met paarden | Veiligheidsschoen met een ruime neus |
| Kou en scherpe ondergrond | Koude voeten, stenen en grind voelen | Gevoerd model, wolvilten inlegzool of iets dikkere zool |
Zijn barefoot schoenen gezond?
Voor mensen met gezonde voeten wijst onderzoek op voordelen, zolang de overstap geleidelijk gaat.
In een studie uit 2019 wandelden hardlopers acht weken op minimalistische schoenen. Hun voetspieren werden groter en sterker, net zoveel als bij een groep die voetoefeningen deed (Ridge e.a., 2019). Een onderzoek uit 2021 mat na zes maanden dagelijks dragen gemiddeld 57% meer kracht in de tenen (Curtis e.a., 2021).
De keerzijde komt van hetzelfde onderzoeksteam. Bij 10 van 19 hardlopers die in tien weken overstapten op Vibram FiveFingers nam het botoedeem in de voet toe, een teken van overbelasting van het bot. In de controlegroep op gewone hardloopschoenen kwam dat minder vaak voor (Ridge e.a., 2013). De onderzoekers adviseren daarom om heel geleidelijk over te stappen.
Risico 1: overbelasting en blessures
Barefoot schoenen hebben geen voetbed, geen hakverhoging en een dunne, flexibele zool. In gewone schoenen vangen demping en steun een deel van de belasting op. In barefoot schoenen doen je voetspieren, kuiten en achillespees dat werk zelf, en die hebben tijd nodig om sterker te worden.
Stijve of pijnlijke kuiten, een gevoelige achillespees en pijn onder de voetzool zijn signalen dat je te snel opbouwt. Pijn midden op de voet die erger wordt als je erop drukt, kan wijzen op een stressfractuur. Laat dat onderzoeken door een huisarts of fysiotherapeut.
Begin met korte periodes, zoals een paar uur thuis of een wandeling van een halfuur, en verleng dat per week. Hardlopen op barefoot schoenen bouw je nog rustiger op dan wandelen. Heb je binnenkort een wedstrijd of lange tocht, gebruik daarvoor dan je huidige schoenen. Meer uitleg staat in de tips om te wennen aan barefoot schoenen en het stappenplan voor beginners.
Veel springen, een marathon of de hele dag staan op beton vraagt extra van je voeten. Een barefoot schoen met een iets dikkere zool is dan een tussenstap. Begeleiding bij de overstap vind je bij fysiotherapeuten en podologen met ervaring in barefoot lopen.
Risico 2: een voetaandoening
Bij diabetes, reuma of herstel na een voetbreuk past een dunne, flexibele zool niet altijd. Bij diabetes kan het gevoel in de voeten afnemen, waardoor je wondjes en drukplekken later opmerkt. Na een breuk heb je soms juist de stabiliteit van een stevige zool nodig. Bespreek de overstap daarom eerst met je huisarts, podotherapeut of specialist.
Wil je wel ruimte voor je tenen met meer zool onder je voet? Merken als Lems, Bär en Ahinsa maken barefoot-friendly schoenen met een dikkere zool. Een overzicht staat in het artikel over barefoot schoenen met een dikkere zool.
Risico 3: werk waarbij je voeten bescherming nodig hebben
Op een bouwplaats, in een werkplaats met scherpe onderdelen of bij het werken met paarden beschermt een dunne zool je voeten te weinig. Daar hoort een veiligheidsschoen bij.
Na gewenning aan barefoot schoenen voelen smalle werkschoenen vaak krap bij de tenen. Zoek daarom een veiligheidsschoen met een ruime neus. De Birkenstock QS 700 wordt door barefootlopers regelmatig genoemd. Het is een S3-veiligheidsschoen met stalen neus en een anatomisch gevormd voetbed. Een barefoot schoen is het niet: de zool is dik en stevig. Meer opties staan in het overzicht van barefoot werkschoenen.
Andere nadelen van barefoot schoenen
Naast de gezondheidsrisico’s zijn er praktische nadelen die meewegen bij je keuze.
Minder bescherming tegen kou en ondergrond. Een dunne zool laat kou, stenen en grind sneller door. Voor de winter zijn er gevoerde modellen en wolvilten inlegzolen, zie ook de tips voor warme voeten in barefoot schoenen.
Minder demping. Op harde ondergrond voel je elke stap. Voor lange dagen op beton helpt een iets dikkere zool.
Passen kost meer moeite. Veel merken koop je online. In Nederland kun je passen bij gespecialiseerde barefoot winkels.
Hogere aanschafprijs. Nieuwe schoenen van bekende merken kosten vaak meer dan €100. Voor een kleiner budget staan tips in goedkope barefoot schoenen.
Starten met barefoot schoenen
Op de pagina START staan de basisartikelen voor een rustige overstap. Twijfel je nog over een merk? In mijn top 10 van barefoot schoenen staan de merken die ik na ruim vijf jaar dragen aanraad.